Aroids of Araceae Familie


Aroid is de gewoon naam voor leden van de Araceae familie, die ook bekend zijn als de Philodendron of Arum familie. De vaak mooie en soms bizarre combinatie van “spathe” en “spadix” bekend als de bloeiwijze en soms als “bloem” genoemd, is een waarneembaar kenmerk van alle aroids. 
Een blik op de weinige foto’s hier is voldoende om een verklaring te geven voor een drang om arisaema soorten te gaan verzamelen. Bovendien, U begint ze steeds vaker bij de kwekerijen aan te treffen. Blikvangers zoals A.sikokianum zijn toch niet bepaald goedkoop! Een goede site erover en een leverancier treft U in Beesd aan: www.perkgroen.nl/aronskelken.html.

Arisaema sikokianum

 
 Arisaema sikokianum



Arisaema sikokianum
is een bijzondere plant. De Nederlandse naam is "Jan op de preekstoel"  De bloeitijd is april - mei. In Nederland kan men hem kopen bij de kweker Ploeger,
http://www.ploegerdebilt.nl,
zoals veel andere meerjarige planten die te vinden zijn in onze tuin.

Een blik op de weinige foto’s hier is voldoende om een verklaring te geven voor een drang om arisaema soorten te gaan verzamelen. Bovendien, U begint ze steeds vaker bij de kwekerijen aan te treffen. Blikvangers zoals A.sikokianum zijn toch niet bepaald goedkoop! Een goede site erover en een leverancier treft U in Beesd aan: www.perkgroen.nl/aronskelken.html . LEAVE A SPACE BEFORE THAT "." AFTER THE WEB REFERENCEOver de laatste jaren bij ons in de tuin heb ik aandacht meer op wat grotere exemplaren gericht - dwz, planten met grote bladderen die, bij voorkeur, in de volle grond kunnen overwinteren. Hier volgen enkele aantekeningen.

 

De afgelopen 2008/9 winter sloot zich af met een hele koude periode en was daardoor de eerste "normale" winter in enkele jaren. In onze tropische perk heb ik twee grote pollen van Sauromatum (Typhonium) nubicum  die onbeschermd in een open plek staan dat overigens wel droog/ goed waterdoorlatend is. Toch kan het daar 's nachts behoorlijk afkoelen bij een heldere hemel. Mijn planten kwamen op schema medio maart te voorschijn, zonder zichtbare schade, en hadden hun stinkende bloemkelken al klaar voor de tuinbezoekers vroeg in mei en gingen vervolgens hun ca. 1 m hoge pollen vormen. Verder staan ze in de volle zon en kunnen bijna stofdroog tijdens droge periode komen te staan. Dit zijn natuurlijk omstandigheden die fataal voor vele arisaema soorten zijn die vaak bosbewoners zijn. Zoals gezegd, S.nubicum vormt pollen tot ruim 1 meter hoog zoals een soort hosta op groeihormonen. Bijzonder leuk is dat het makkelijk vanuit zaad is op te kweken mits dat U de zwart gekleurde zaaddoos dat komt vanuit de grond nadat het bladderen zijn teruggestorven niet mist. Ik maak het zaad schoon door de zaadkelk in een zeef onder de kraan te wassen en dan gaan meteen in een bak zaaien. Ontkieming in de lente is zo goed als 100% en makkelijk ( in de kas). Planten vanuit 2008 heb ik inmiddels in verschillende locaties door het bos uitgeplant om te zien hoe ze in verschillende omgevingen gaan ontwikkelen - of juist niet! Mijn oorspronkelijke 2 planten kwamen van De Groene Toko in Beesd die hebben het enkele jaren eerder in een zending ontdekt zoals op hun website beschreven. Het komt vanuit de koele delen van de Himalaya gebergte. Wat de Nederlandse tuinman betreft, een spectaculaire bladplant dat kan tegen zon en droogte en is makkelijk te vermeerderen.

 

Arisaema speciosum "Himalayan Giant" (ook " Magnificum") is nog een voorbeeld van een grote aroid afkomstig van de centraal en oostelijke Himalaya gebied dat is heel goed door de winters, ook 2008/9, gekomen. De literatuur geeft aan dat het misschien niet winterhard is. Mijn exemplaren zijn wel in een wat beschutte en licht beschaduwde plek vlak bij het huis aan de zuidelijke kant en krijgen een laag bladderen als winter bescherming. De planten komen vroeg in de lente boven de grond en maken een spectaculaire bloem - in de afbeelding U kunt U zien hoe een soort touwachtige groei aan de kelk geeft de Engelse naam " Whiplash" aan dit soort arisaema groep. Verder zijn de fraaie patronen aan de bladstengel en de bladvorm duidelijk te herkennen. De zaaddoos komt in de herfst vanuit de stam en ik snij dat af voor de vorst of zeker in november. Ik heb het in de bijkeuken bewaard en het gaat tot een oranjerood kleur verrijpen. Vanaf februari beginnen de omhulsels van het zaad wat zacht aan te voelen en U kunt ze makkelijk in een zeef onder de kraan schoon maken. In de afbeelding ziet U zaad dat begin april was "gewassen" en het was al aan het ontkiemen! Net zoals de zojuist besproken S.nubicum is het heel makkelijk op te kweken. Mijn eerste exemplaar kwam van Rene Zijerveld in Hillegom samen met Sauromatum venosum in 2005.

 

Sauromatum venosum ofwel Sauromatum guttatum is iets kleiner dan Arisaema speciosum en komt voor in de tropische of subtropische delen van zuid Azië, Afrika en Arabia. Ik heb 5 knollen in de buurt van A.speciosum uitgezet in de volle overtuiging dat ik zou ze heel waarschijnlijk kwijt raken. De plaatselijke mollen doen ook hun best om ze te vernietigen - een ren gaat dwars door het gebied waar hun wortelgestellen zullen zijn. Af en toe raak ik een stengel kwijt ook! Ondanks onheilspellende literatuur en de mollen zitten mijn Sauromatum venosums daar nog en ze maken zaad op een wijze zoals S.nubicum - in hun geval komen rode zaaddozen vanuit de grond. Dit is ook makkelijk door te kweken. Winter hard of niet, een mogelijk nadeel van S.venosum is dat het heel laat verschijnt - tot half juni is normaal bij mij. Eerlijk gezegd, heeft het ook geen grote indruk op me gemaakt behalve dat mijn exemplaren blijken redelijk goed winterhard te zijn in enige tegenspraak met wat ik in de literatuur heb gelezen.

 

Over de laatste jaren bij ons in de tuin heb ik aandacht meer op wat grotere exemplaren gericht - dwz, planten met grote bladderen die, bij voorkeur, in de volle grond kunnen overwinteren. Hier volgen enkele aantekeningen. 


Sauromatum nubicum

Typhonium-sauromutum-nubicum.JPG

Sauromatum nubicum

De afgelopen 2008/9 winter sloot zich af met een hele koude periode en was daardoor de eerste "normale" winter in enkele jaren. In onze tropische perk heb ik twee grote pollen van Sauromatum (Typhonium) nubicum  die onbeschermd in een open plek staan dat overigens wel droog/ goed waterdoorlatend is. Toch kan het daar 's nachts behoorlijk afkoelen bij een heldere hemel. Mijn planten kwamen op schema medio maart te voorschijn, zonder zichtbare schade, en hadden hun stinkende bloemkelken al klaar voor de tuinbezoekers vroeg in mei en gingen vervolgens hun ca. 1 m hoge pollen vormen. Verder staan ze in de volle zon en kunnen bijna stofdroog tijdens droge periode komen te staan. Dit zijn natuurlijk omstandigheden die fataal voor vele arisaema soorten zijn die vaak bosbewoners zijn. Zoals gezegd, S.nubicum vormt pollen tot ruim 1 meter hoog zoals een soort hosta op groeihormonen. Bijzonder leuk is dat het makkelijk vanuit zaad is op te kweken mits dat U de zwart gekleurde zaaddoos dat komt vanuit de grond nadat het bladderen zijn teruggestorven niet mist. Ik maak het zaad schoon door de zaadkelk in een zeef onder de kraan te wassen en dan gaan meteen in een bak zaaien. Ontkieming in de lente is zo goed als 100% en makkelijk ( in de kas). Planten vanuit 2008 heb ik inmiddels in verschillende locaties door het bos uitgeplant om te zien hoe ze in verschillende omgevingen gaan ontwikkelen - of juist niet! Mijn oorspronkelijke 2 planten kwamen van De Groene Toko in Beesd die hebben het enkele jaren eerder in een zending ontdekt zoals op hun website beschreven. Het komt vanuit de koele delen van de Himalaya gebergte. Wat de Nederlandse tuinman betreft, een spectaculaire bladplant dat kan tegen zon en droogte en is makkelijk te vermeerderen.

  

Arisaema speciosum "Himalyan Giant" (Magnificum)

Arisaema speciosum "Himalayan Giant" (ook " Magnificum") is nog een voorbeeld van een grote aroid afkomstig van de centraal en oostelijke Himalaya gebied dat is heel goed door de winters, ook 2008/9, gekomen. De literatuur geeft aan dat het misschien niet winterhard is. Mijn exemplaren zijn wel in een wat beschutte en licht beschaduwde plek vlak bij het huis aan de zuidelijke kant en krijgen een laag bladderen als winter bescherming.

Arisaema speciosum "Himalyan Giant" (Magnificum)
                        flowers and leaves in May

Arisaema speciosum "Himalyan Giant" (Magnificum)
seeds in October

De planten komen vroeg in de lente boven de grond en maken een spectaculaire bloem - in de afbeelding U kunt U zien hoe een soort touwachtige groei aan de kelk geeft de Engelse naam " Whiplash" aan dit soort arisaema groep. Verder zijn de fraaie patronen aan de bladstengel en de bladvorm duidelijk te herkennen. De zaaddoos komt in de herfst vanuit de stam en ik snij dat af voor de vorst of zeker in november. Ik heb het in de bijkeuken bewaard en het gaat tot een oranjerood kleur verrijpen. Vanaf februari beginnen de omhulsels van het zaad wat zacht aan te voelen en U kunt ze makkelijk in een zeef onder de kraan schoon maken. In de afbeelding ziet U zaad dat begin april was "gewassen" en het was al aan het ontkiemen! Net zoals de zojuist besproken S.nubicum is het heel makkelijk op te kweken. Mijn eerste exemplaar kwam van Rene Zijerveld in Hillegom samen met Sauromatum venosum in 2005.


Sauromatum venosum

Sauromatum venosum ofwel Sauromatum guttatum is iets kleiner dan Arisaema speciosum en komt voor in de tropische of subtropische delen van zuid Azië, Afrika en Arabia. Ik heb 5 knollen in de buurt van A.speciosum uitgezet in de volle overtuiging dat ik zou ze heel waarschijnlijk kwijt raken. De plaatselijke mollen doen ook hun best om ze te vernietigen - een ren gaat dwars door het gebied waar hun wortelgestellen zullen zijn. Af en toe raak ik een stengel kwijt ook! Ondanks onheilspellende literatuur en de mollen zitten mijn Sauromatum venosums daar nog en ze maken zaad op een wijze zoals S.nubicum - in hun geval komen rode zaaddozen vanuit de grond. Dit is ook makkelijk door te kweken. Winter hard of niet, een mogelijk nadeel van S.venosum is dat het heel laat verschijnt - tot half juni is normaal bij mij. Eerlijk gezegd, heeft het ook geen grote indruk op me gemaakt behalve dat mijn exemplaren blijken redelijk goed winterhard te zijn in enige tegenspraak met wat ik in de literatuur heb gelezen.

 

Andere interessante aroids zijn: Arisaema erubescens, Arisaema costatum and Arisaema thunbergii

Arisaema erubescens

Arisaema costatum leaf and flower

 

Arisaema thunbergii
Arisarum proboscideum (mouse plant)
 
 Arisarum proboscideum

Dit klein buitenbeentje komt in de natuur in Italië en Spanje voor. Op het eerste gezicht ziet men alleen een laag van arum-achtige bladen die zich in de loop der jaren langzaam uitspreiden over de grond tijdens de lente en verdwijnen in de zomer. Pas wanneer U een blad omhoog tilt en de bloem ziet wordt de reden voor de plantennaam duidelijk.

Internet sites
De volgende links zijn een goed begin voor de enthousiasteling.

Voor degenen die echt een diepe studie willen maken is er Guy en Liliane Gusman's boek "The Genus Arisaema" van Timber Press, ISBN 3-904144-91-X. Eveneens van timber Press is Deni Bown's "Aroids - plants of the arum family," ISBN 0-88192-485-7, dat geeft een heel leerzaam en leesbaar overzicht van het onderwerp. Wilt U zelf een wat meer gevarieerde verzameling beginnen van "knollen", veel verschillende arisaema soorten zijn wel te verkrijgen via René Zijerveld van de firma Dix en Zijerveld in Hillegom (geen website). Dit is eigenlijk een groothandel maar René is wel op verschillende evenementen te vinden.